Aktualizowane: 2026-06-02 przez redakcja
Napoje gazowane, choć często wzbudzają kontrowersje, powszechnie towarzyszą posiłkom czy spotkaniom towarzyskim. Wątpliwości dotyczą głównie ich długotrwałego wpływu na zdrowie człowieka, jednak pewne objawy jelitowe – takie jak wzdęcia – mogą pojawić się już krótko po wypiciu. Dlaczego napoje gazowane wywołują uczucie pełności i czy można jakoś temu zaradzić?
Dlaczego napoje gazowane powodują wzdęcia?
Charakterystyczne bąbelki w napojach gazowanych wynikają z obecności dwutlenku węgla, który po wypiciu trafia bezpośrednio do przewodu pokarmowego. Część zostaje usunięta poprzez odbijanie, jednak reszta przemieszcza się dalej, gdzie dołącza do gazów wytwarzanych naturalnie w procesie fermentacji bakteryjnej, zwiększając ich objętość. To może powodować uczucie pełności i dyskomfort, znane jako wzdęcia.
Dodatkowym czynnikiem jest sam skład napoju, a zwłaszcza obecne w nim słodziki, np. sorbitol, maltitol czy ksylitol. Ponieważ ulegają wchłanianiu w niewielkim stopniu, nasilają fermentację bakteryjną w jelicie grubym, zwiększając produkcję gazów.
Co więcej, picie napojów gazowanych sprzyja tzw. aerofagii, czyli nadmiernemu połykaniu powietrza. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy pijemy szybko lub w trakcie rozmowy. W efekcie w przewodzie pokarmowym gromadzi się więcej gazu niż zwykle, co może wywoływać uczucie rozpierania[1].
Jak pić napoje gazowane, by zmniejszyć ryzyko wzdęć?
Picie napojów gazowanych nie musi automatycznie oznaczać problemów trawiennych – w wielu przypadkach sam sposób ich spożywania nasila dolegliwości. Czego lepiej unikać podczas picia dowolnego napoju?
- Zbyt szybkie tempo – łapczywe przełykanie zwiększa ilość połkniętego powietrza, co nasila dolegliwości.
- Picie przez słomkę – choć wygodne, sprzyja aerofagii.
- Duże porcje – organizm lepiej poradzi sobie z jedną szklanką napoju gazowanego niż całą butelką wypitą w krótkim czasie.
Dobrym rozwiązaniem może być także wybór napojów bez dodatku słodzików fermentujących w jelitach. U części osób już sama zmiana składu napoju znacząco zmniejsza ryzyko wzdęć. Jeśli problem jest szczególnie uciążliwy, pomocne bywa częściowe odgazowanie napoju przed wypiciem.
Szybkie sposoby na wzdęcia
W przypadku dokuczliwego uczucia pełności i rozdęcia brzucha możemy zastosować tabletki lub krople na wzdęcia, zawierające np. symetykon. Jego mechanizm polega na zmniejszaniu napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu obecnych w treści jelitowej. W praktyce oznacza to, że łatwiej ulegają one rozpadowi i mogą zostać usunięte z przewodu pokarmowego. Dzięki temu zmniejsza się ucisk i napięcie wywołujące dyskomfort.
Co istotne, symetykon:
- nie wchłania się z przewodu pokarmowego do krwiobiegu,
- działa wyłącznie miejscowo w jelitach,
- jest wydalany z niezmienionej postaci, nie ulega więc przemianom w organizmie,
- nie wpływa na procesy trawienia ani mikrobiotę jelitową.
To oznacza, że jest on obojętny dla pracy naszego ciała, a dzięki temu jest dobrze tolerowany i może być stosowany u osób szczególnie wrażliwych – niemowląt powyżej 1 miesiąca życia i małych dzieci, czy seniorów[2].
Pamiętajmy też, że każdy ma inną tolerancję na napoje gazowane i inne czynniki wzdymające. Podczas gdy dla większości osób mogą być one zupełnie neutralne, niektórzy odczują po ich spożyciu wyraźny dyskomfort. Warto więc obserwować reakcję swojego organizmu i dostosowywać do niej codzienne wybory żywieniowe.
[1] Gulbicka, P., & Grzymisławski, M. (2016). Wzdęcia brzucha – najczęstsze przyczyny i postępowanie. Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 6(1): 69-76.
[2] Burta, O., Iacobescu, C., Mateescu, R. B., Nicolaie, T., Tiuca, N., & Pop, C. S. (2018). Efficacy and safety of APT036 versus simethicone in the treatment of functional bloating: a multicentre, randomised, double-blind, parallel group, clinical study. Translational Gastroenterology and Hepatology, 3: 72.
Artykuł sponsorowany
